Silva rerum

Boże Narodzenie i Wielkanoc w miniaturowych drzeworytach Pawła Stellera

17 luty 2012

Dzięki Donacji im. Zbigniewa Michejdy ikonograficzne zbiory Książnicy Cieszyńskiej wzbogaciły się ostatnio o cenną kolekcję oryginalnych miniaturowych grafik. Są to życzenia z okazji świąt Bożego Narodzenia i Wielkiej Nocy, wykonywane w latach 1947-1973 w formie drzeworytów przez wybitnego śląskiego artystę, Pawła Stellera (1895-1974) i w 1974 r. scalone w dwóch tekach zawierających w sumie 50 grafik.

  czytaj dalej >>

Czarownica powołana

9 czerwiec 2011

„[…] w Księstwie Cieszyńskim, w mieście Cieszynie: w tym mieście byli dwaj przedni urzędowi, jako u nas, burmistrz z wójtem. Ci zheretyczawszy za connwentia książęcia między innymi zbrodniami sekty swej należytych, rzucili się też na ubogi klasztor Franciszka Św. i z despektem wyświeciwszy zakonniki jako złodzieje z miasta, nie mając dosyć na tym, z kościoła obalonego cegły zmurowali szubienice miejską. Uszło im to u książęcia, mając wielki credit, ale nie u Boga”

  czytaj dalej >>

Kwaśna katastrofa w bibliotekach

17 wrzesień 2009

Wielu z nas pewnie zauważyło, że nasze papierowe pamiątki rodzinne sprzed kilkudziesięciu lat żółkną, kruszeją, a często rozpadają się na małe fragmenty. Przyczyną takich zmian jest zakwaszenie papieru. Badania przeprowadzone przez Bibliotekę Narodową i Bibliotekę Jagiellońską szacują, że 90 % zasobów bibliotecznych XIX i XX wieku wymaga odkwaszenia. Choć produkcję papieru wynaleziono na początku II wieku naszej ery w Chinach i przez kolejne wieki udoskonalano, to wraz z rozwojem przemysłu, od połowy XIX wieku, obserwujemy stałe pogarszanie się materiałów stosowanych do sporządzania dokumentów archiwalnych i do druku.

  czytaj dalej >>

Najcenniejsze drukowane polonika w Książnicy Cieszyńskiej - Biblia Leopolity i Biblia Brzeska

17 wrzesień 2009

Marek Szarffenberg był największym po Hallerze krakowskim księgarzem. W 1514 r. nabył najstarszą w Krakowie księgarnię. Początkowo zajmował się wyłącznie handlem księgarskim i finansował nakłady drukowane przez Unglera i Wietora, a zwłaszcza swego krewnego, Macieja. Z roku na rok powiększał swój stan posiadania, wzbogacając się jeszcze o drukarnię, zakład introligatorski i dwie papiernie.

  czytaj dalej >>

Dedykacja polskiego uczonego dla księcia cieszyńskiego

17 wrzesień 2009

W księgozbiorze Czytelni Ludowej znajduje się, wydany w 1605 r. w krakowskiej drukarni Szymona Kempiniego, stary druk zatytułowany „Polityki Arystotelesowej to jest rządu Rzeczypospolitej z dokładem ksiąg ośmioro”. Jest to polskie tłumaczenie „Polityki” Arystotelesa dokonane przez pochodzącego z Pilzna w Małopolsce, polskiego lekarza, filozofa i profesora Akademii Krakowskiej Sebastiana Petrycego (1554-1626), który od 1573 r. studiował w Akademii Krakowskiej, w r. 1574 otrzymał bakalaureat, a w 1583 r. magisterium sztuk wyzwolonych.

  czytaj dalej >>

Książka z biblioteki Jana Cratona z Krafftheimu – nadwornego lekarza trzech cesarzy

17 wrzesień 2009

W skład biblioteki księdza Leopolda Jana Szersznika, najstarszego i najcenniejszego księgozbioru Książnicy Cieszyńskiej, wchodziły kolekcje dziadka i ojca, zbiory własne przywiezione z Pragi, szczątki cieszyńskich księgozbiorów jezuitów i dominikanów oraz dary, które zaczęły napływać do biblioteki zaraz po jej otwarciu dla szerokiej publiczności w 1802 r. Większość darów pochodziła od przedstawicieli cieszyńskiej szlachty, mieszczan, urzędników i oficerów. Wiele książek, zanim trafiło do kolekcji Szersznika, zajmowało miejsca na półkach w księgozbiorach wielu, często wybitnych osobistości, w różnych zakątkach Europy.

  czytaj dalej >>

„Michejdiana” w zbiorach Książnicy Cieszyńskiej

17 wrzesień 2009

Michejdowie to jeden z najznamienitszych rodów wywodzących się ze Śląska Cieszyńskiego. W lipcu 2003 roku Książnica Cieszyńska zorganizowała wystawę poświęconą tej zasłużonej dla naszego regionu  rodzinie. Na apel organizatorów o wypożyczenie eksponatów, licznie odpowiedzieli krewni Michejdów. Większość z nich po zakończeniu ekspozycji, zdecydowała się przekazać Książnicy cenne, jakże często bliskie sercu  pamiątki po swoich przodkach.

  czytaj dalej >>

Trudne początki cieszyńskiej biografistyki czyli księdza Szersznika kłopoty z władzą

17 wrzesień 2009

W 1810 r., roku uroczystych obchodów tysięcznej rocznicy legendarnego założenia Cieszyna, ksiądz Leopold Jan Szersznik wydał drukiem swe będące efektem kilkuletniej pracy dzieło, stanowiące, jak wyznał we wstępie, „wyraz miłości do rodzinnego miasta”. Wykorzystując formę popularnego wówczas gatunku - leksykonu bio-bibliograficznego - zgromadził w nim informacje o osobach, które w istotny sposób wyróżniły się w dziejach Księstwa Cieszyńskiego. Opublikowane w języku niemieckim dziełko opatrzone zostało tytułem „Nachrichten von Schriftstellern und Künstlern aus dem Teschner Fürstenthum” (Wiadomości o pisarzach i artystach Księstwa Cieszyńskiego).

  czytaj dalej >>

Najstarsza encyklopedia w Książnicy Cieszyńskiej

17 wrzesień 2009

Wśród najstarszych druków z kolekcji Leopolda Jana Szersznika zwraca uwagę dzieło autorstwa Izydora z Sewilli „Etymologiae”, drukowane w Augsburgu u typografa Günthera Zainera jesienią 1472 roku. Praca ta stanowi jednocześnie jedno z najstarszych, sięgających średniowiecza wydawnictw encyklopedycznych.

  czytaj dalej >>

Największa i najmniejsza książka w zbiorach Książnicy Cieszyńskiej

17 wrzesień 2009

Do najczęściej zadawanych przez zwiedzających zabytkowe biblioteki, takie jak  Książnica Cieszyńska, pytań należą te o różnego rodzaju książkowe rekordy. Która książka jest w bibliotece najstarsza? Która największa (i ile waży ?),  a która najmniejsza? W przypadku Książnicy Cieszyńskiej, w której zbiorach przechowywana jest biblioteka L. J. Szersznika, a w jej obrębie kolekcja rękopisów, wśród których znajduje się dziewięć rękopisów średniowiecznych odpowiedź na te popularne pytania jest prosta.

  czytaj dalej >>