Po rocznej przerwie związanej z modernizacją siedziby Książnica Cieszyńska ponownie zaprasza do udziału w Nocy Muzeów. Tegoroczna edycja będzie wyjątkową okazją, by po raz pierwszy zobaczyć bibliotekę po zakończeniu prac prowadzonych w latach 2022–2025 w ramach projektu modernizacji budynku oraz rozwoju oferty dla seniorów, dzieci i młodzieży.
Program wydarzenia zbudowany został wokół serii wydawniczej „Bibliotheca Tessinensis”, publikowanej przez Książnicę od 2004 roku. Tegoroczna Noc Muzeów połączy trzy perspektywy: bezpośredni kontakt z cennymi źródłami historycznymi, prezentację pracy związanej z ich ochroną, opracowaniem i udostępnianiem oraz możliwość poznania nowych, zmodernizowanych przestrzeni biblioteki.
W programie znalazły się m.in. wystawy i prezentacje rękopisów oraz dawnych druków, warsztaty odczytywania historycznych zapisów, quiz źródłoznawczy, pokazy konserwacji XVI-wiecznych ksiąg, a także prezentacja nowoczesnych technologii wspierających dostęp do zbiorów i informacji. Odwiedzający będą mogli zobaczyć zarówno efekty wieloletnich prac nad ochroną dziedzictwa piśmienniczego Śląska Cieszyńskiego, jak i przemianę, jaką przeszła sama Książnica.
Nie zabraknie również propozycji dla najmłodszych uczestników Nocy Muzeów, „Książek w ciemno” oraz koncertu Katolickiego Chóru Kościelnego „Lutnia”, inaugurującego wydarzenie w hallu głównym biblioteki.
Serdecznie zapraszamy!
HALL GŁÓWNY
19.00–19.20
Występ Katolickiego Chóru Kościelnego „Lutnia” przy Parafii św. Marii Magdaleny w Cieszynie pod dyrekcją Mateusza Wojtasa
Uroczystą inaugurację Nocy Muzeów w Książnicy Cieszyńskiej uświetni występ Katolickiego Chóru Kościelnego „Lutnia”. Wieczór otworzy muzyka chóralna, wprowadzająca gości w atmosferę spotkania z historią, kulturą i dziedzictwem regionu.
DZIEDZINIEC PRZED SIEDZIBĄ KSIĄŻNICY CIESZYŃSKIEJ
(w razie niepogody: hall główny)
19.00–24.00
„Książki w ciemno” – bezpłatne książki vintage
Na miłośników tradycyjnej, papierowej lektury czekać będą bezpłatne książki vintage, gotowe znaleźć nowe miejsce w domowych biblioteczkach. To okazja do niespiesznych literackich odkryć — zarówno tych długo poszukiwanych, jak i całkowicie nieoczekiwanych. Być może właśnie tego wieczoru uda się odnaleźć tytuł, który zaskoczy, zaintryguje i pozostanie na dłużej.
CZYTELNIA OGÓLNA
19.00–24.00
Strefa technologii wspierającej czytanie
W zmodernizowanej czytelni ogólnej będzie można poznać i wypróbować nowoczesne rozwiązania wspierające dostęp do książek i informacji dla osób z niepełnosprawnościami. Wśród prezentowanych urządzeń znajdą się m.in. elektroniczna lupa umożliwiająca wielokrotne powiększanie tekstu, zmianę kontrastu oraz dostosowanie obrazu do indywidualnych potrzeb użytkownika, a także urządzenia pozwalające na konwersję druku do formatu cyfrowego i odsłuchiwanie tekstu przy użyciu syntezatora mowy. Zaprezentowana zostanie również przenośna pętla indukcyjna poprawiająca komfort słyszenia. Spotkanie stanie się okazją do przekonania się, jak współczesne technologie pomagają przełamywać bariery w dostępie do wiedzy i kultury.
„Quiz źródłoznawczy” – sprawdź swoją wiedzę o źródłach historycznych
Goście Nocy Muzeów będą mogli bliżej poznać serię wydawniczą „Bibliotheca Tessinensis”, publikowaną przez Książnicę Cieszyńską od 2004 roku. W ramach liczącej obecnie jedenaście tomów edycji ukazują się źródła historyczne do dziejów Śląska Cieszyńskiego — od średniowiecza po czasy współczesne. Na osoby zainteresowane historią regionu czekać będzie specjalnie przygotowany quiz poświęcony prezentowanym wydawnictwom. Dla uczestników przewidziano nagrody.
Zamieść swój wpis w kronice Cieszyna
Kontynuując tradycję zapoczątkowaną w 2014 roku, Książnica Cieszyńska zaprasza uczestników Nocy Muzeów do pozostawienia własnego wpisu w kronice Cieszyna — wyjątkowym zapisie pamięci o kolejnych spotkaniach mieszkańców i gości z historią miasta.
HALL DOLNY
19.00–24.00
Wystawa „Nowo wyremontowane przestrzenie Książnicy”
Planszowa wystawa fotograficzna poświęcona będzie projektowi „Modernizacja budynku Książnicy Cieszyńskiej wraz z wdrożeniem nowej oferty dla seniorów oraz dzieci i młodzieży”, realizowanemu w latach 2022–2025. Prezentacja ukazywać będzie przebieg prac oraz efekty inwestycji, dzięki której powstały nowoczesne i bardziej dostępne przestrzenie dla użytkowników. Dla wielu odwiedzających będzie to pierwsza okazja, by zobaczyć, jak bardzo zmieniły się przestrzenie Książnicy w ostatnich latach. Odwiedzający będą mogli następnie zobaczyć je również podczas spaceru po odnowionych wnętrzach biblioteki — czytelni ogólnej, sali konferencyjnej czy strefie aktywnej pracy z dziećmi.
HALL NA PÓŁPIĘTRZE
19.00–24.00
Wystawa „Bibliotheca Tessinensis. Źródła historyczne do dziejów Śląska Cieszyńskiego”
Tegoroczna Noc Muzeów stanie się także okazją do bliższego poznania serii „Bibliotheca Tessinensis” — wyjątkowego wydawnictwa źródłowego publikowanego przez Książnicę Cieszyńską od 2004 roku. Ideą serii jest przywracanie pamięci o przeszłości Śląska Cieszyńskiego poprzez udostępnianie źródeł dotąd nieznanych lub trudno dostępnych. Na przygotowanej specjalnie z tej okazji wystawie zaprezentowane zostaną zarówno wydane tomy serii, jak i oryginały unikatowych rękopisów i dokumentów ze zbiorów Książnicy, które stały się podstawą publikowanych edycji źródłowych.
SALA EKSPOZYCYJNA
19.00–24.00, kuratorskie oprowadzania: 19.30, 21.00, 22.30
Wystawa „Ad maiorem Dei gloriam. Historia Kościoła katolickiego na Śląsku Cieszyńskim w XVI–XVIII w.”
Wystawa „Ad maiorem Dei gloriam” poświęcona jest dziejom Kościoła katolickiego na Śląsku Cieszyńskim od XVI do pierwszej połowy XIX wieku. Ekspozycja, przygotowana w nawiązaniu do najnowszego tomu serii „Bibliotheca Tessinensis”, pozwala spojrzeć na historię regionu przez pryzmat religii, duchowości i codzienności dawnych mieszkańców. To opowieść nie tylko o strukturach kościelnych, lecz także o tradycji, pobożności oraz kulturze piśmienniczej. Na wystawie prezentowane są m.in. oryginalne rękopisy klasztorne, księgi parafialne, kroniki zakonne, dzienniki misyjne, biblie, postylle, brewiarze i śpiewniki — źródła, które przez stulecia współtworzyły duchowy krajobraz regionu. Podczas Nocy Muzeów ekspozycję będzie można zwiedzać pod opieką kuratorek.
SALA KONFERENCYJNA
19.00–24.00
„Na tropie zapomnianych znaków” – czytanie dawnych rękopisów
W epoce komputerów i klawiatur coraz rzadziej mamy okazję obcować z dawnym pismem odręcznym. Tymczasem odczytywanie historycznych rękopisów bywa prawdziwą sztuką — zmieniające się kroje liter, dawne sposoby zapisu oraz różnorodność języków sprawiają, że lektura starych dokumentów wymaga wprawy i cierpliwości. Podczas spotkania uczestnicy spróbują swoich sił w odczytywaniu rękopisów pochodzących z różnych epok i zapisanych rozmaitymi rodzajami pisma.
Prezentacja rękopisu Fryderyka F. Chalika „Status archipresbyteratus Freystadiensis”
Jednym z najcenniejszych rękopisów opublikowanych w najnowszym tomie serii „Bibliotheca Tessinensis” jest opis dekanatu frysztackiego z lat 1679–1682, sporządzony przez Fryderyka Ferdynanda Chalika, proboszcza parafii katolickiej we Frysztacie. Źródło to powstało w okresie odbudowy struktur Kościoła katolickiego po burzliwym czasie reformacji i zachowało wyjątkowy obraz życia religijnego regionu sprzed ponad trzystu lat. Podczas Nocy Muzeów oryginał rękopisu będzie prezentowany podczas komentowanego pokazu.
SALA DLA DZIECI I MŁODZIEŻY
19.00–24.00
„Zainicjuj noc w Książnicy” – warsztaty tworzenia inicjałów
Bogato zdobione inicjały, otwierające niegdyś rozdziały i akapity dawnych rękopisów, były małymi dziełami sztuki — pełnymi koloru, ornamentów i finezyjnych detali. Podczas warsztatów uczestnicy stworzą własne inicjały, inspirując się tradycją średniowiecznych skryptoriów. Do dyspozycji będą kredki, farby oraz kolorowe materiały do wyklejania. Zajęcia przygotowano przede wszystkim z myślą o najmłodszych uczestnikach Nocy Muzeów, jednak do wspólnego tworzenia zaproszeni są wszyscy — niezależnie od wieku. Warsztaty odbędą się w nowo zaaranżowanej sali dla dzieci i młodzieży.
PRACOWNIE KONSERWATORSKIE
20.00, 22.00
Pokazy warsztatowe „Najciekawsze konserwacje druków XVI-wiecznych”
Tegoroczne prezentacje poświęcone zostaną najciekawszym konserwacjom XVI-wiecznych druków — zarówno tym wykonanym przed laty, jak i realizowanym obecnie. Pokazy pozwolą prześledzić niemal cały proces konserwatorski: od czyszczenia i badań laboratoryjnych po rekonstrukcję oraz oprawę zabytkowych ksiąg. Część spotkania poświęcona będzie także zagadnieniom ochrony zbiorów i wpływu różnych czynników na stan zachowania dawnych druków i dokumentów. Udostępnione zostaną wszystkie trzy pracownie konserwatorskie: sucha, mokra i introligatorska — a znaczenie tych nazw najlepiej odkryć już podczas samego spotkania.
Liczba uczestników każdej grupy wynosi maksymalnie 10–12 osób.
Zapisy prowadzone będą od godz. 19.00 w hallu głównym Książnicy Cieszyńskiej oraz telefonicznie pod numerami: 33 851 38 47, 33 851 38 42.
Zbiórka uczestników w hallu głównym.
