Już w najbliższy czwartek, 17 września 2026 r. o godz. 17.00, zapraszamy do sali konferencyjnej Książnicy Cieszyńskiej na drugi panel dyskusyjny z cyklu „Kulturowy kod Cieszyna”, organizowany w ramach projektu „Książka – kulturowe DNA Cieszyna”. Tym razem tematem spotkania będzie „Słowo, wiara, kultura: książka wyznaniowa na Śląsku Cieszyńskim”.
Trudno opowiadać o historii książki na Śląsku Cieszyńskim bez uwzględnienia fenomenu wielowyznaniowości regionu. Przez stulecia obok siebie funkcjonowały tu różne wspólnoty religijne, przede wszystkim katolicka i ewangelicka, tworząc własne środowiska intelektualne, biblioteki i niezwykle bogatą kulturę wydawniczą. W regionie obecne były również nurty duchowości alternatywnej, które pozostawiły po sobie interesujące i niejednokrotnie zaskakujące świadectwa piśmiennicze.
Książka nie była w tym świecie jedynie nośnikiem treści religijnych. Uczyła, kształtowała światopogląd, budowała tożsamość, ale też stawała się narzędziem polemiki i rywalizacji między wyznaniami. To właśnie jej różnorodnym funkcjom chcemy przyjrzeć się podczas naszego spotkania.
O czym będziemy rozmawiać? Sięgniemy do najstarszych zachowanych na Śląsku Cieszyńskim książek katolickich, protestanckich oraz tych związanych z alternatywnymi nurtami duchowości. Przyjrzymy się lokalnej, wyznaniowej ofercie wydawniczej i tytułom, które zdobywały szczególną popularność. Zapytamy o biblioteki kościelne oraz prywatne związane z poszczególnymi duchowościami oraz ich najciekawsze przykłady.
Porozmawiamy także o rywalizacji wydawniczej katolików i protestantów, polemikach religijnych prowadzonych za pośrednictwem druku oraz stosunku głównych wyznań do alternatywnych nurtów duchowości.
Do rozmowy zaprosiliśmy badaczy i znawców reprezentujących trzy różne perspektywy:
prof. AGH dr hab. Izabelę Trzcińską – religioznawczynię i antropolożkę kultury, badaczkę mitu, nowej duchowości oraz alternatywnych tradycji w kulturze zachodniej;
Weronikę Pawłowicz – bibliotekoznawczyni związana z Działem Zbiorów Specjalnych Biblioteki Śląskiej, specjalistkę w zakresie księgozbiorów śląskich duchownych katolickich i parafii, w tym Biblioteki Dekanatu Cieszyńskiego;
Marcina Gabrysia – historyka i archiwistę, kustosza Muzeum Protestantyzmu – Biblioteki i Archiwum im. B.R. Tschammera przy Kościele Jezusowym w Cieszynie, znawcę dziejów ewangelicyzmu i książki protestanckiej na Śląsku Cieszyńskim.
Dyskusję poprowadzi dr Renata Czyż.
17 września 2026 r. | godz. 17.00
Książnica Cieszyńska – sala konferencyjna
Panel dyskusyjny „Słowo, wiara, kultura: książka wyznaniowa na Śląsku Cieszyńskim”
Wstęp wolny. Serdecznie zapraszamy!