Jak budzący kontrowersje śląski dziennikarz stał się jednym z pierwszych objazdowych prelegentów docierających do najodleglejszych zakątków II Rzeczypospolitej? W jaki sposób łączył w swojej działalności przemysłowy Górny Śląsk z Kresami Wschodnimi? Dlaczego niemieckie służby bezpieczeństwa umieściły jego nazwisko na liście proskrypcyjnej „Sonderfahndungsbuch Polen”, obejmującej osoby przeznaczone do aresztowania, a nierzadko później mordowane?
Alojzy Mach (1896–1943) należał do tych mniej znanych działaczy, którzy swoją pracą starali się mobilizować lokalne społeczności do zaangażowania na rzecz odrodzonego państwa polskiego. Jako dziennikarz, redaktor i działacz oświatowy podjął w latach 20. i 30. XX wieku ambitną próbę zbliżenia do siebie mieszkańców odległych regionów Rzeczypospolitej. Podczas organizowanych w całym kraju prelekcji wykorzystywał nowoczesne wówczas środki przekazu – filmy i przeźrocza, które obejrzało łącznie ponad 850 tysięcy osób. Na działalność tę przeznaczał własne oszczędności, zmagając się zarazem z międzywojenną biurokracją i troską o zapewnienie bytu rodzinie.
Prelekcja, oparta na zachowanych archiwaliach Alojzego Macha oraz jego korespondencji z władzami państwowymi, administracją wojewódzką, kuratoriami oświaty i dyrektorami szkół, przybliży zarówno jego niejednoznaczną postać, jak i organizacyjne oraz finansowe kulisy wielkich międzywojennych akcji odczytowych. Przedstawiony zostanie również dramatyczny finał jego życia.
Na spotkanie zapraszamy wszystkich zainteresowanych historią II Rzeczypospolitej, Górnego Śląska i Kresów Wschodnich.
28 sierpnia, godz. 17.00
Prelekcję poprowadzi Klaudia Mach.