Wykład II: Idealizm platoński jako pierwszy system filozoficzny w dziejach

Zapraszamy Państwa do zapoznania się z materiałami, dotyczącymi tematyki drugiego wykładu Akademii Filozoficznej poświęconego omówieniu myśli największego filozofa świata antycznego, a także duchowego patrona całej późniejszej filozofii europejskiej – Platona. Ów najgłębszy spośród myślicieli starożytnej Grecji był nie tylko protoplastą wszelkich odmian idealizmu metafizycznego w całej następującej po nim tradycji...

Wykład I: Dzieje filozofii przedplatońskiej

Zapraszamy Państwa do zapoznania się z materiałami dotyczącymi tematyki pierwszego wykładu Akademii Filozoficznej, który poświęcony był narodzinom filozofii w starożytnej Grecji oraz ogólnemu wprowadzeniu do studium historii filozofii. W trakcie spotkania, oprócz ogólnej charakterystyki filozofii jako samoistnej dyscypliny badawczej, omówione zostały dwa najwcześniejsze okresy starożytnej filozofii greckiej (narodzin filozofii w...

„De genealogia deorum gentilium” – najważniejsze renesansowe dzieło mitograficzne w zbiorach Książnicy Cieszyńskiej

W księgozbiorze Leopolda Jana Szersznika znajduje się niezmiernie cenny i rzadki egzemplarz najważniejszego dzieła humanistycznej mitografii – słynnej Genealogii bóstw pogańskich pióra Giovanniego Boccaccio. Egzemplarz, który Szersznik włączył do swojej kolekcji został wydany – zgodnie z informacją widniejącą w kolofonie – w listopadzie 1511 r. Dzieło ukazało się w Wenecji...

Główne dzieło ojca archeologii i historii sztuki w księgozbiorze Leopolda Jana Szersznika

W księgozbiorze Leopolda Jana Szersznika znajduje się jedno z najwcześniejszych wydań przełomowej pracy Johanna Joachima Winckelmanna – Geschichte der Kunst des Alterthums (Historia sztuki w starożytności). Monografia poświęcona sztuce starożytnej pióra Winckelmanna została opublikowana w 1764 r. i należy do ścisłego kanonu najważniejszych dzieł nowożytnej literatury europejskiej. Leopold Jan Szersznik,...

„O życiu pitagorejskim” – dzieła Jamblicha z Chalkis w księgozbiorze Leopolda Jana Szersznika

Wśród licznych starych druków zgromadzonych przez Leopolda Jana Szersznika uwagę przykuwa XVI-wieczna edycja dzieł Jamblicha z Chalkis, jednego z głównych – obok Plotyna, Porfiriusza oraz Proklosa – przedstawicieli neoplatonizmu, najważniejszej szkoły filozoficznej, która powstała w okresie schyłku świata antycznego. Wzmiankowane dzieło to dwujęzyczne (grecko-łacińskie) wydanie prac Jamblicha: O życiu Pitagorejskim...

Największe dzieło starożytnej biografistyki i doksografii – „Żywoty i poglądy słynnych filozofów” Diogenesa Laertiosa

W księgozbiorze Leopolda Jana Szersznika znajdują się dwie bardzo cenne XVI-wieczne edycje największego dzieła antycznej biografistyki filozoficznej – Żywotów i poglądów słynnych filozofów (Βίοι καὶ γνῶμαι τῶν ἐν φιλοσοφίᾳ εὐδοκιμησάντων) pióra Diogenesa Laertiosa. Żywoty Diogenesa to jedyny zachowany do dnia dzisiejszego podręcznik historii filozofii napisany w czasach starożytnych, który jako...

Słownik historyczny i krytyczny Pierre’a Bayle’a – arcydzieło XVII-wiecznej erudycji

W zbiorach Książnicy Cieszyńskiej znajdują się dwa kompletne wydania czterotomowego Słownika historycznego i krytycznego (Dictionnaire historique et critique) – najsłynniejszego kompendium XVII-wiecznej erudycji autorstwa Pierre'a Bayle'a. Jedno z nich to wydrukowane w Amsterdamie w 1740 r. piąte wydanie francuskojęzycznego oryginału, opatrzone superekslibrisem Hugona Kołłątaja oraz faksymilami Józefa Ignacego Kraszewskiego; drugie...

Zasłużony polski działacz narodowy o… chrząszczu słoniku orzechowcu

Urodzony w Grodziszczu ANDRZEJ KOTULA (1822–1891) uchodzi za jednego z najbardziej zasłużonych polskich działaczy narodowych na Śląsku Cieszyńskim. Był jednym z „budzicieli polskości” – pięcioosobowej grupy kolegów z jednej klasy gimnazjum ewangelickiego, którzy w latach czterdziestych XIX wieku zaczęli tworzyć zręby polskiego ruchu narodowego w regionie. Na rzecz lokalnej społeczności...

Romantyczne misterium nocy

W dziale poezji księgozbioru Leopolda Jana Szersznika znajduje się arcydzieło wybitnego autora, którego przełomowa twórczość niesłusznie popadła w zapomnienie. Autorem tym jest Edward Young (1683-1765) – brytyjski poeta, krytyk literacki, anglikański duchowny, moralista, filozof oraz teolog, zaś wzmiankowanym dziełem są słynne Complaint, or Night-Thoughts on Life, Death, and Immortality. To...

Księdza Szersznika wprawki w polszczyźnie i najstarszy słownik gwary cieszyńskiej*

Zachowana w zbiorach Książnicy Cieszyńskiej pisarska spuścizna ks. Leopolda Jana Szersznika jest niezwykle bogata i wewnętrznie zróżnicowana. Prócz obszernych i znanych opracowań kryje ona mnóstwo niepozornych drobiazgów, które w niejednym przypadku, przy głębszym rozpoznaniu, okazują się nadzwyczaj interesujące i cenne. Do tej kategorii zaliczają się rozsiane w kilku miejscach polskojęzyczne...