Henryk Jasiczek a polska irredenta na Zaolziu w 1945

2 marca 2019 r. minęła setna rocznica urodzin Henryka Jasiczka najwybitniejszego zaolziańskiego poety, przez wielu uznawanego za sumienie Zaolzia, którego biografia na równi z twórczością odzwierciedlać zdaje się tragiczne losy tej ziemi. Jego społeczna i polityczna aktywność, przerwana w okresie „normalizacji” całkowitym i – jak się miało okazać – dożywotnim...

Boże Narodzenie i Wielkanoc w miniaturowych drzeworytach Pawła Stellera

Dzięki Donacji im. Zbigniewa Michejdy ikonograficzne zbiory Książnicy Cieszyńskiej wzbogaciły się ostatnio o cenną kolekcję oryginalnych miniaturowych grafik. Są to życzenia z okazji świąt Bożego Narodzenia i Wielkiej Nocy, wykonywane w latach 1947-1973 w formie drzeworytów przez wybitnego śląskiego artystę, Pawła Stellera (1895-1974) i w 1974 r. scalone w dwóch...

Czarownica powołana

„Czarownica powołana albo krótka nauka i przestroga ze strony czarownic” to tytuł krótkiej rozprawy, która wchodzi w skład należącej do Książnicy Cieszyńskiej kolekcji Józefa Ignacego Kraszewskiego. W Cieszynie znajduje się jej druga edycja, ogłoszona w 1714 r. w Gdańsku, w oficynie Jana Daniela Stolla „za staraniem i kosztem Wiel. Consystorza...

Najcenniejsze drukowane polonika w Książnicy Cieszyńskiej – Biblia Leopolity i Biblia Brzeska

Marek Szarffenberg był największym po Hallerze krakowskim księgarzem. W 1514 r. nabył najstarszą w Krakowie księgarnię. Początkowo zajmował się wyłącznie handlem księgarskim i finansował nakłady drukowane przez Unglera i Wietora, a zwłaszcza swego krewnego, Macieja. Z roku na rok powiększał swój stan posiadania, wzbogacając się jeszcze o drukarnię, zakład introligatorski...

Największa i najmniejsza książka w zbiorach Książnicy Cieszyńskiej

Do najczęściej zadawanych przez zwiedzających zabytkowe biblioteki, takie jak  Książnica Cieszyńska, pytań należą te o różnego rodzaju książkowe rekordy. Która książka jest w bibliotece najstarsza? Która największa (i ile waży ?),  a która najmniejsza? W przypadku Książnicy Cieszyńskiej, w której zbiorach przechowywana jest biblioteka L. J. Szersznika, a w jej...

Najstarsza encyklopedia w Książnicy Cieszyńskiej

Wśród najstarszych druków z kolekcji Leopolda Jana Szersznika zwraca uwagę dzieło autorstwa Izydora z Sewilli „Etymologiae”, drukowane w Augsburgu u typografa Günthera Zainera jesienią 1472 roku. Praca ta stanowi jednocześnie jedno z najstarszych, sięgających średniowiecza wydawnictw encyklopedycznych.   Izydor w roku 600 został biskupem Sewilli, która na przełomie VI i...

Dedykacja polskiego uczonego dla księcia cieszyńskiego

W księgozbiorze Czytelni Ludowej znajduje się, wydany w 1605 r. w krakowskiej drukarni Szymona Kempiniego, stary druk zatytułowany „Polityki Arystotelesowej to jest rządu Rzeczypospolitej z dokładem ksiąg ośmioro”. Jest to polskie tłumaczenie „Polityki” Arystotelesa dokonane przez pochodzącego z Pilzna w Małopolsce, polskiego lekarza, filozofa i profesora Akademii Krakowskiej Sebastiana Petrycego...

„Michejdiana” w zbiorach Książnicy Cieszyńskiej

Michejdowie to jeden z najznamienitszych rodów wywodzących się ze Śląska Cieszyńskiego. W lipcu 2003 roku Książnica Cieszyńska zorganizowała wystawę poświęconą tej zasłużonej dla naszego regionu  rodzinie. Na apel organizatorów o wypożyczenie eksponatów, licznie odpowiedzieli krewni Michejdów. Większość z nich po zakończeniu ekspozycji, zdecydowała się przekazać Książnicy cenne, jakże często bliskie...

Trudne początki cieszyńskiej biografistyki czyli księdza Szersznika kłopoty z władzą

W 1810 r., roku uroczystych obchodów tysięcznej rocznicy legendarnego założenia Cieszyna, ksiądz Leopold Jan Szersznik wydał drukiem swe będące efektem kilkuletniej pracy dzieło, stanowiące, jak wyznał we wstępie, „wyraz miłości do rodzinnego miasta”. Wykorzystując formę popularnego wówczas gatunku - leksykonu bio-bibliograficznego - zgromadził w nim informacje o osobach, które w...

Ks. Jerzy Trzanowski i jego pisma w zbiorach Książnicy Cieszyńskiej

Jerzy Trzanowski jest postacią, która odegrała szczególną rolę w dziejach Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego na Słowacji, na Śląsku i w Czechach. Jego pisma tj. zbiór ód pt. „Odarum Sacrarum”, modlitewnik „Phiala Odoramentorum”, a przede wszystkim dzieło życia – śpiewnik kościelny „Cithara Sanctorum”, zwany Tranosciusem, wywarły wielki wpływ  na ewangelików w epoce prześladowań...